گروه علوم اجتماعي اداره کل شهر تهران

درس دوم

•         تامل کنید؟ص12  ؛  در سرزمين پهناور ايران در طول تاريخ چه فرهنگ هايي شكل گرفته ا ند. دربارة عناصري كه از اين فرهنگ ها باقي مانده است گفت وگو كنيد.

ایران باستان: دین زرتشت از فرهنگ ایران باستان: دین زرتشت امروزه حدود ۲۰۰ هزار تن پیرو در ایران، هند و برخی نقاط دیگر جهان دارد.  اوستایی که اکنون در دست است تنها یک چهارم کتابی است که در دورهٔ ساسانیان وجود داشته‌است.  هنور هم  شعار پندار نیک، گفتار نیک، کردار نیک در جوامع مختلف مطرح می شود.( نوعدوستی، پاکی، شادکامی، مبارزه با پلیدی ها و جشن و سرور....)

ایران دوره اسلامی: توحید، گرایش به ائمه، .........

ایران معاصر: استعمار ستیزی، بازگشت فرهنگی، خانواده، اخلاق دینی

•         گفتگو کنید(ص14): دربارة نمونه هاي تاريخي فرهنگ هايي كه عقايد و ارزش هاي آنها با هنجارها و رفتارهايشان ناسازگار باشد، گفت و گو كنيد. 

1-     فرهنگ کلیسایی قرون وسطی   2- فرهنگ حاکم بر زندگی  بعضی از مسلمان   3-  فرهنگ حاکم بر خلافت بنی امیه ، امویان، عباسیان    4-برخورد دوگانه غرب با ازادی های فرهنگی

•         تحقیق کنید:ص15 ؛  درباره معنای ارزش آزادی در فرهنگ اسلامی و فرهنگ سکولار غربی تحقیق کنید.به نظر شما کدام یک با فطرت و عقل سازگاری بیشتری دارد؟

معنای آزادی در فرهنگ اسلامی: - دراسلام آزادی دارای دو بعد است:

 1- آزادی انسان از هواهای نفسانی و حرکت برای قرب به خداوند

 2- آزادی از سلطه و ظلم دیگران و طاغوت

- معنای آزادی در فرهنگ سکولار : آزادی انسان از تمام قید و بندها، خواست و اراده انسان تعریف کننده میزان آزادی او است، انسان تا حدی ازاد است که به آزادی دیگران لطمه ای وارد نکند.

  درس سوم

•        تحلیل کنید:ص 19 به نظر شما فرهنگ سلطه به دنبال چه نوع تأثيرات فرهنگي بر جوامع مغلوب است؟ توضيح دهيد.

•          با رسوخ در لایه های بنیادین فرهنگ(عقائد، ارزش ها، باورها) با شیوه های مختلف، جامعه مغلوب را تسلیم خود می کنند.  برای این منظور از ابزارهای فرهنگی ( رسانه، دین، مد و.......) استفاده می کنند.

     تحقیق کنید: ص 20  ؛ دربارة عملكرد اروپائيان در قارة آفريقا تحقيق كنيد.

}      در اواخر قرن هجدهم، قدرتهای امپریالیستی بیشتر نواحی این قاره را اشغال کردند، و کشورهای مستعمره و استعماری متعددی ایجاد کردند و تنها دو کشور مستقل را رها نمودند( لیبریا، یک کشور مستقل که بخشی از آن از سوی افراد آمریکائی آفریقائی؛ و حبشه مسیحی ارتودوکس ،امروزه با نام اتیوپی) محل سکونت قرار گرفت. این اشغال استعماری تا پس از پایان جنگ جهانی دوم ادامه یافت، زمانی که تدریجاً تمام کشورهای استعمارشده به استقلال رسمی دست یافتند.

  گفتگو کنید: ص  21  ؛ دربارة مراحل گسترش نظام سلطة غرب و وجه غالب هر مرحله، گفت و گو كنيد. آياوجه غالب هر مرحله، در مراحل ديگر وجود ندارد؟
 وجه غالب هر مرحله، مراحل دیگر را، تحت تاثیر قرار می دهد.

  درس چهارم

تمرین کنید ص 26 ؛ 1-حدود يك چهارم جمعيت مسلمانان جهان در آسياي جنوب شرقي زندگي مي كنند، دربارة چگونگي گسترش فرهنگ اسلامي در بين آنها تحقيق كنيد:

-         در سال 1620 تاجری بنام سید احمد قمی در تایلند ازدواج می کند و بعد از آن شروع به تبلیغ اسلام می کند و زمینه گسترش اسلام را در ان کشور بوجود می اورد.

-         - در اندونزی 90 تاجر مسلمان هندی از قرن سوم هجری زمینه گسترش اسلام را ایجاد کردند.

-         در بنگلادش تجار ایرانی و عربی

-          در این کشورها رشد اسلام از طریق نظامی نبوده است.

2- دربارة بخشي از ارزش هاي اجتماعي اسلام كه با حاكميت هاي قبيله اي و قومي ناديده گرفته مي شدند گفت و گو كنيد:

 1- عدم وجود تبعیض  2- حفظ بیت المال  3- استفاده از افراد با تقوا و کاردان

  4- عمل با گفتار  5- خدمت به مردم 6- دوری از قدرت و ثروت گرایی

تمرین کنید:ص 27 ؛ مقایسه عملكرد استبداد ايلی قاجار را با استبداد استعماري رضاخان:   

•          دراستبداد ايلی قاجار، ظواهر اسلامی رعایت می شد اما در استبداد رضاخان به تدریج با ظواهر و قوانین اسلام برخورد می شد و ارزشهای غربی رواج پیدا می کرد.

•          دربارة تأثیرات صد سالة اخیر ناسیونالیسم در جهان اسلام تحقیق کنید: تمام حرکت های ناسیونالیستی( پان عربیسم عبدالناصر در مصر، پان ترکیسم اتاتورک در ترکیه، پان ایرانیسم پهلوی در ایران) باعث از بین رفتن وحدت مسلمانان شد.

  درس پنجم

پاسخ دهید ص 34: به نظر شما، آيا عقايد و رفتارهاي ديني آثار دنيوي ندارد و آيا بيان آثار دنيوي آنها اشكال دارد؟ در چه صورتي پرداختن به آثار دنيوي عقايد و رفتارهاي ديني مشكل ساز مي شود؟  عقايد و رفتارهاي ديني  می تواندآثار دنيوي داشته باشد و بیان ان اشکال ندارد.  زمانی که پرداختن با آن  فقط برای اهداف دنیوی باشد مشکل بوجود می آید.

مقایسه کنید: ص 36 :  تفاوت حقوق بشر را در دو فرهنگ دینی و فرهنگ اومانیستی بيان کنید.  حقوق انسان در فرهنگ ديني، مبتني بر فطرت الهي انسان است  و در مقوق دینی بر نیاز های فطری و انسانی او تاکید می شود و صورت معنوي و آسماني دارد؛ امّا حقوق بشر بر مبناي انديشة اومانيستي، صورتي دنيوي و اين جهاني دارد و بر اساس خواسته ها، عادت ها و تمايلات طبيعي آدميان شكل مي گيرد.

گفتگو کنید : ص37  :  نظر شما به به چه دليل روشنگري مدرن با رويكرد عقل گرایانه خود به دئيسم منجر مي شود؟    به دليل اينكه مرجعيت وحي را نمي پذيرد به دئيسم يعني دين بدون شريعت و بدون مذهب  لامذهبي ختم  مي شود و نگاه کارکردی به دین دارد.

درس ششم

    پاسخ دهید“ ص 41“  به نظر شما، به چه دليل مواجهة با مسلمانان در طول جنگ هاي صليبي و فتح قسطنطنيه، زمينه هاي اقتدار كليسا را درهم ريخت؟

•          با این شکست جایگاه و قدرت سیاسی انها تضعیف شد، از طرف دیگر عقل گرایی اسلام خرافی بودن بعضی از برنامه های کلیسا بیشتر آشکار شد. 

گفتگو کنید:  ص 43 غ به نظر شما، به چه دليل با پيدايش فلسفه هاي روشنگري سكولاريسم به عميق ترين لايه هاي فرهنگي غرب راه پيدا مي كند؟

•          فلسفه روشنگری به صورت تئوریک بنیان های نگاه دینی ( وحی و فطرت) را مورد نقد قرار داد و تبیین عقلانی و تجربی را به تدریج( با بهره گیری از هنر، ادبیات و فلسفه وغیره..) جایگزین آن نمود و سکولاریسم  را وارد بنیان های فکری فرهنگ غرب نمود.

گفتگو کنید: ص45 ؛ تحولات فرهنگي، اجتماعي غرب در زمينه هاي ديني، فلسفي، صنعتي و سياسي و ترتيب تاريخي آنها را بيان كنيد.  

درس هفتم

گفتگوکنید: ص48 دربارة تفاوت چالش ها و ستيزهاي درون يك فرهنگ با چالش ها و ستيزهاي بين دو فرهنگ در سطح جهان همفكري كنيد و براي هر يك نمونه بياوريد.

- چالش های درون یک فرهنگ : چالش ها و درگیری های غیر بنیادین مانند چالس میان لیبرالیسم و مارکسیسم، شیعه و سنی

-  چالش های بین دو فرهنگ : چالش ها و درگیری های بنیادین بود5 و در اساس و مبنا با هم مشکل دارند مانند چالش بین اسلام و سکولاریسم

مقایسه کنید: ص 49 با توجه به آنچه پيش از اين دربارة سه مرحلة استعمار، استعمار نو و استعمار فرانو دانستيد، موقعيت فرهنگي جوامع غيرغربي را در اين سه مرحله توصيف كنيد. کشور های غیر غربی در مقابل قدرت نظامی و سیاسی( دوره استعمار) و قدرت اقتصادی( دوره استعمارنو) قدرت رسانه ای و فرهنگی( دوره استعمار فرا نو) دچار خود باختگی فرهنگی شده و آسیب پذیر و متزلزل شدند، در ضمن هویت زادیی آنها در مرحله فرا استعمار شدت یافت.

•         بیندیشید: ص54 : دربارة هويتي كه كشورهاي تازه تأسيس پيدا مي كنند و تاريخي كه براي هويت آنها تدوين مي شود، تأمل كنيد.

این کشور ها هر کدام وابسته به کشور های صاحب قدرت در جهان بوده اند و معمولا در جهت اهداف سکولاری دولت – ملت های غربی حرکت کردند. دولت – ملت های اوپایی هر کجا رفتند هویت های ناسیونالیستی ، قومی و نژادی را در جهت اهداف خود شکل دادند.

درس هشتم

تحقیق کنید: ص 58 : اقتصاد ايران تا دوران قاجار بر مدار دامداري و كشاورزي شكل مي گرفت. دربارة:  الف: تأثير تخته قاپوكردن ايلات، در دوران رضاخان و انقلاب سفيد در دوران محمدرضاپهلوي بر دامداري و كشاورزي ايران:

  یکجا نشینی ایلات باعث کاهش محصولات دامی و کاهش توان رزمی آنها شد. انقلاب سفید باعث قطعه قطعه شدن زمین های زراعی شده و مهاجرت کشاورزان به شهر ها را تشدید کرد و محصولا کشاورزی کاهش یافت.

 ب: نقش صادرات نفت در تك محصولي كردن اقتصاد ايران:

قدرت چانه زنی اقتصاد ایران در سطح جهان کاهش یافته و میزان درآمد ان به بازار های جهان وابسته شد. بدنبال آن و برای تامین اکثر نیازهای اساسی خود، به  سایرکشورها  وابسته شد.

تحقیق کنید:  ص 61 نقاط قوّت و ضعف پيمان های منطقه ای مانند جنبش عدم تعهد، اتحادية عرب، سازمان كنفرانس اسلامي، جامعة كشورهاي آسياي جنوب شرقي(سيتو) در چيست؟   قوت: با توجه با تعداد قابل توجه اعضاء ، می توانند در برابر انحصارات اقتصادی و سیاسی و فرهنگی غرب مقاومت کنند.

-        ضعف:  - مصوبات انها ضمانت اجرایی ندارد.  - اکثریت اعضا به کشور های غربی وابسته هستند.   - دارای اقتصاد ضعیف و مدیریت اقتصادی ضعیف تر هستند.   - از تنوع فرهنگ، ایدئولوژی، سیاستگذاری و جغرافیایی برخوردارند     که امکان شکل گیری سیاست واحد را  در بین آنه مشکل می کند.

پاسخ دهید: ص 65 :  الف: دليل تلاش كشورهاي غربي براي ممانعت از دستيابي ايران به تكنولوژي هسته اي چيست؟
 چون دارای تکنیک برتر،کاربردی می باشد و رشد ان باعث تقویت هویت ایرانی در بین خود ایرانیان می شود و باعث الگو شدن کشور ایران در بین کشور های اسلامی و منطقه می گردد. ب: چرا در برابر تلاش جامعة علمي ايران براي تدوين علوم انساني مبتني بر نيازهاي بومي و مباني معرفتي اسلامي مقاومت مي شود؟
1- انس گرفتن افراد متخصص علوم انسانی با علوم غربی و مشکل بودن رهایی از آن
2- جامعه علمی معرفت وحیانی را علمی نمی داند و وارد کردن آن به علوم انسانی  را باعث کاهش قدرت تبیین علمی تلقی مب کنند.
 3- غرب نیز با علم دینی مخالف است و رشد ان را باعث به چالش کشیده  شدن علوم انسانی غربی می داند و آن را غیر علمی معرفی می کند.
  4- افراد متخصص و توانا در  زمینه طراحی علوم انسانی مبتنی بر معرفت شناسی اسلامی،  به کار گرفته نشده است.

درس نهم

تامل کنید: ص 73 ؛ براى هريك از انواع چالش هاي زیر ، نمونه بيان كنيد.

تحقیق کنید: انديشمندان علوم اجتماعي و سياسي در نقد ليبراليسم متقدم، از دو مفهوم آزادي مثبت و منفي سخن گفته اند. دربارة اين دو مفهوم بررسي كنيد. 

}       بر طبق تعریف ایزایابرلین (1909 –1997)، آزادی منفی (یا آزادی از)، به معنای تحمیل نکردن مانع و محدودیت از طرف دیگران است.  گسترش آزادی فردی در دوره لیبرالیسم متقدم سرمایه داران را بر جامعه مسلط کرد. و لذا آزادای بوجود آمده تاثیرات منفی زیادی داشت.

}        و آزادی مثبت (یا آزادی برای)، به معنای توان تعقیب و رسیدن به هدف و به معنای استقلال یا خودفرمانی در مقابل وابستگی به دیگران است. ازادی مثبت(ازادی بر)یعنی صاحب اختیار بودن و نظارت بر ان.  ازادی مثبت در نظر برلین چند معنا دارد : 1- خود مختاری فردی ۲- عمل بر حسب مقتضیات عقل 3- حق مشارکت در قدرت عمومی

درس دهم

پاسخ دهید: ص 79در دوران تقسيم دوقطبي جهان به بلوك شرق و غرب، هر يك از كشورهاي منطقة خاورميانه به كدام يك از دو قطب تعلق داشت؟

•         بلوک شرق: افغانستان، سوریه، عراق

•         بلوک غرب: ترکیه، ایران، مصر، عربستان

تحقیق کنید:  ص 83پيامدهاى اقتصادى جنگ جهانى اول و پيامدهاى سياسى جنگ جهانى دوم را درايران تحليل و بررسى كنيد. 

•         پیامد های جنگ جهانی اول در ایران(1297-1293 ): قحطی( مرگ بین هشت تا ده میلیون نفر از جمعیت ایران یعنی ۴۰ درصد در اثر قحطی یا بیماریهای ناشی از سوءتغذیه)حتكار،  فقر، ادامه حضور روس ها در آذربایجان ،رکود اقتصادی، از بین رفتن امنیت ، دخالت بیگانگان در درگیری های سیاسی داخلی، حمله عثمانی  به ایران

•          پیامد های جنگ جهانی دوم در ایران(1324 -1318 ) : تقسیم ایران به سه منطقه شمال ،  جنوب و مرکز و اشغال بوسیله بیگانگان؛ از بین رفتن امنیت، تهدید نظامی و سیاسی، افزایش بیماری ها برکناری رضاخان

•         پاسخ دهید: ص 85 ؛ دربارة جنبش وا ل استريت چه می دانید؟ اين جنبش مربوط به كدام يك از چالش هاى پيش گفته است؟ بحران اقتصادى 2008 ميلادى چه تأثيرى برآن داشته است؟

•         دلایل جنبش وا ل استريت :  بحران مسکن، نبود عدالت اجتماعی، نبود دموکراسی واقعی، بیکاری،  اعتراض به ناعادانه بودن درآمد ها ، بحران اقتصادی جهانی و نارضایتی‌های اقتصادی، اجتماعی؛ که منجر به روی کار آمدن اوباما با شعارهای اصلی ” تصویب بیمه‌های خدمات درمانی همگانی، افزایش مالیات ثروتمندان و کاهش بودجه‌ی نظامی“ شد.

•         این جنبش مربوط به بحران های اقتصادی است.

•         همچنان که در صحبت اکثر تظاهر کنندگان نیز مشاهده می‌شود، نارضایتی عمومی ناشی از رکود و مشکلات اقتصادی حاصل از بحران مالی سال 2008م می باشد. این بحران که ناشی از نابسامانی در بازار مسکن ایالات متحده بود، به سرعت سراسر جهان از جمله منطقه‌ی یورو را پیمود و اکثر کشورهای درگیر در نظام سرمایه‌داری را به مصیبت خود دچار کرد. 

گفتگو کنید کنید: ص 86
در بارة كاربرد دو اصطلاح، بلوك شرق و غرب و كشورهاي شمال و جنوب در جهان امروز گفت وگو كنيد.

•         کشور های با مرام کمونیستسی مانند کوبا، ونزوئلا،  چین، کره شمالی به بلوک شرق و کشور های وابسته به غرب مانند ترکیه،آذربایجان و غیره به بلوک غرب شهرت دارند که بعد از فروپاشی کشور شوری امروزه این اصطلاح زیاد کاربردی ندارد.

•         کشور های ثروتمند را شمال و کشور های فقیر را جنوب می نامند، شمال و جنوب  تنهایک جغرافیا نیست بلکه یک مفهوم سیاسی، اقتصادی و فرهنگی است.

درس یازدهم

گفتگو کنید( فعالیت ص 91)دربارة جنبش محيط زيست گرايى يا طرفداران محيط زيست مطالعه نمائيد و در كلاس گفت وگو كنيد.

محیط زیست‌گرایی جنبشی اجتماعی با فلسفهٔ پشتیبانی از محیط زیست و پاسداری از منابع طبیعی است. نماد این جنبش گسترده رنگ سبز است.

•         1- سبزهای روشن: پاسداری از محیط زیست را مسئولیتی فردی می‌دانند. آنها به هواخواهی از محیط زیست به دیدهٔ یک مرام سیاسی نمی‌نگرند بلکه آن را بیشتر شیوه‌ای برای زندگی می‌دانند.

•         2- سبزهای تابان: به تغییرات بنیادین در زمینهٔ سیاسی و اجتماعی برای نجات محیط زیست، باوردارند.

•         3-  سبزهای تیره: به این جنبش به چشم بازتاب صنعتی‌گرایی می‌نگرند و در جستجوی تغییرات رادیکال در عرصهٔ سیاسی‌اند.

بیندیشید: ص 93دو بحران معرفتى  علمى مربوط به آغاز و انجام فرهنگ جديد غرب را با يكديگرمقايسه كنيد.

1- بحران مربوط به آغاز فرهنگ جدید: حذف شناخت عقلی و وحیانی و تاکید بر  شناخت حسی و تجربه گرایی و محروم کردن خود از بخشی از معرفت( معنوی)

   2-  بحران انجام فرهنگ جدید غرب:  حضور در عرصه های سیاسی و اقتصادی و  فرهنگی جهانی جهت رفع نیاز های مختلف و عدم سازگاری این حضور با بنیان های معرفت شناسی خود( سلطه گری در جهان با معرفت شناسی پسامدرن قابل توجیه نیست)

تامل کنید: ص 95  :  دربارة اجلاس هزارة اديان در آغاز قرن 21 در سازمان ملل، گفت وگو كنيد. چرا نشست هاى مشابه آن، طىّ قرن بيستم اتفاق نيفتاد. 

در قرن بیستم تصور بر این بود دیگر بساط دین از زندگی انسان برچیده خواهند شد و هیچ  نقشی مثبتی در  زندگی اجتماعی نخواهد داشت اما تحولات قرن بیستم نشان داد که فقدان دین صدمات جبران ناپذیری به ابعاد اجتماعی و فرد  زندگی انسانی وارد کرد لذا توجه مجدد به  دین در سازمان ملل مورد تاکید قرار گرفت.

  درس دواز دهم

تحلیل کنید: ص 102محمد عبده شاگرد سيدجمال الدين اسدآبادى در مصر است و اين سخن منسوب به اوست: در شرق مسلمانان را ديدم و اسلام را نديدم و در غرب اسلام را ديدم و مسلمانان را نديدم. اين عبارت را تحليل كنيد و نظر خود را دربارة آن بيان كنيد.؟

دو جواب:  1- یعنی آنها به دستورات مانند بهداشت، نظم، علم دوستی، احترام به یکدیگر و غیره... که در اسلام مورد توجه است بهتر از ما عمل می کنند.

2- محمد عبده یا سید جمال به علت اینکه شناخت درستی از فرهنگ غرب نداشته اند و لذا از روی ساده نگری این حرف  را گفتند زیرا غرب از ابتداء مخالف اسلام است.

گفتگو کنید: ص 105دربارة فعاليت هاى اسلام ستيزانة رضاخان و چهره هاى منوّرالفكرى كه در كابينه هاى او حضور داشتند، مطالعه كنيد.  - جایگزینی قوانین غربی به جای قوانین مذهبی و تهدید تدریجی مرجعیت شرعی و مذهبی در مورد مسائلی نظیر ازدواج، طلاق،  - جلوگیری از شعائر مذهبی به بهانه مبارزه با خرافات،  - محدودیت برای مراسم سوگواری، ترحیم و نماز جماعت، به راه انداختن کارناوال های شادی،   - لغو استفاده از تقویم قمری  - تقویت زرتشتی گری    - کشف حجاب

مقایسه کنید : ص 105ويژگى هاى نخستين بيدارگران اسلامى را در مقايسه با منوّرالفكران غرب زده بيان كنيد.

تحقیق کنید: ص 106 دربارة نمونه هايى از جريان هاى ناسيوناليستى و ماركسيستى در ايران مطالعه كنيد. الف: جریان های مارکسیتی:   تشکیل حزب توده، فدائیان خلق، راه کارگر، سازمان انقلابی کارگران ایران  ،    چریک های فدایی  خلق ایران،

   ب:جریان های ناسیونالیستی:  حزب مشروطه ایران، نهضت مقاومت ملی، حزب پان ایرانیست، جبهه ملی، نهضت آزادی،

مقایسه کنید: ص 106وجوه اشتراك و افتراق منوّرالفكران و روشنفكران غرب زده را بيان كنيد.   اشتراک : از نظر معرفت شناسی، هر دو خواهان فرهنگ غرب هستند.

افتراق:     1- اصطلاح منورالفکران قبل از 1320 رایج بود اما روشفکربعد از 1320 رایج شد.    2- منورالفکران همراه غرب بودند و با آنها همکاری داشتند اما روشفکران به تقلید از روشفکران  چپ غربی جلوه های سیاسی،اقتصادی توسعه طلبانه غرب را نقد می کنند و یا از غرب دفاع نمی کنند.    البته روشفکران ازدهه  1320  به بعد به دو جناح  چپ ( حزب توده) و راست(جبهه ملی) تقسیم می شوند.

درس سیزدهم

گفتگو کنید: ص 110  ؛ تفاوت مقاومت منفى و انواع فعاليت رقابت آميز اصلاحي را بيان كنيد.

در مقاومت هاى منفى، حاكميت پادشاه و قدرت ظالمانه غير مشروع دانسته مى شود وهمكارى سياسى با آن، جز در  زمان لازم برای حفظ امنیت و کشور انجام نمى شود. اما در فعالیت رقابت آمیز هدف اصلاح ساختار است ، فرد در این زمینه برای اصلاح قدرت حاکم وارد عمل می شود.

   نمونه بیاورید : ص   114 پنج عنوان براى وجه اشتراك و وجوه افتراق انقلاب اسلامى ايران و انقلاب هاى آزادى بخش انتخاب كنيد.

درس چهاردهم

نظر دهید: ص 119 به نظر شما مهم ترين تفاوت انقلاب فرانسه با انقلاب اسلامى ايران چيست؟

انقلاب فرانسه در سال 1789 ميلادي با آرمان ها و ارزش هاى مدرن شكل گرفت اما انقلاب اسلامی بر اساس  آرمان ها و ارزش هاى  اسلامی شکل گرفته است.

گفتگو کنید : ص 117 دربارة تفاوت حركت اجتماعى نخستين بيدارگران اسلامى و بيدارى اسلامى گفت وگو كنيد.   نخستين بيدارگران در جهان اسلام، انديشمندان و عالمانى بودند كه با نظر به خطر سياسى دولت هاي غربى، استقلال و عزّت جهان اسلام را دنبال مى كردند . آنها براى رسيدن به اين منظور، به اصلاح رفتار حاكمان جوامع اسلامى مى پرداختند.  اما بيدارى اسلامى، حاصل انتقال بيدارى از سطح نخبگان به متن مردم و فرهنگ عمومى جامعة اسلامى است و خواهان دگرگونی در ساختار سیاسی است.

تامل کنید: ص 127  ؛ دربارة فرصت هايى كه جهان اسلام در برابر تهديدهاى جهان غرب دارد

شکل گیری رويكرد معنوى به زندگى اجتماعى در سطوح مختلف جوامع غربى  و مورد سوال قرار گرفتن اعتبار جهانى ارزش ها و آرمان هاى بعد از رنساس، باعث افول سكولاريسم شد. در این برهه از زمان طرح ارزش های اسلامی با ”عقلانیت نظری و عملی“، می تواند حضور خود را در بین جوامع غیر اسلامی گسترش دهد. در  این میان ”عملکرد نظام سیاسی ایران ، مدیریت صحیح جامعه اسلامی و دست یابی به تکنولوژی  های برتر ارتباطی“ می تواند نقش اسای داشته باشد.                          تهیه تنظیم: ناصر پورزارعیان

                                                                              عضو گروه علوم اجتماعی استان اذربایجانشرقی   پاییز 91